Paradoksy widzenia

Siergiej Litwinow

Coraz czesciej zdajemy sobie sprawe, ze w naszej wspolczesnej cywilizacji obrazkowej wzrok odgrywa dominujaca role i staje sie podstawowym narzedziem komunikacji.

Patrzymy, widzimy, rozumiemy.

Wzrok jest tym zmyslem, poprzez ktory w najwiekszym stopniu docieraja do nas informacje z zewnetrznego swiata, ale oczy rownie wiele mowia i o nas. Nie bez przesady zwyklo sie uwazac oczy za zwierciadlo duszy, wszak nic innego tak nie zdradza naszych prawdziwych emocji jak nasz wzrok.

I jakze czesto, nie mogac sobie poradzic z wlasna psychika, nadmiarem stresow czy po prostu zalewem bodzcow atakujacych oczy, chronimy sie w bezpiecznej przystani - za okularami.

Nie zdajemy sobie sprawy, jak zludne jest ta droga osiagniete bezpieczeństwo i wciaz "nie mozemy juz na to patrzec" wiec zmieniamy okulary na coraz silniejsze...

W terapii widzenia, ktora od wielu lat praktykuje, zalozenie doktora Batesa, ze wiekszosc wad wzroku ma swoje zrodlo w psychice nie tylko znajduje swoje potwierdzenie, ale okresla takze krag pacjentow, u ktorych efekty treningu beda najszybciej widoczne i najtrwalsze.

To ci, ktorzy zdecyduja sie nie tylko wykonywac cwiczenia usprawniajace widzenie, ale przede wszystkim zmienic model myslenia - a wiec i model zycia.

Zaadaptowanie technik i procesow neurolingwistycznego programowania w znacznym stopniu pozwala przyspieszyc zarowno doswiadczalne wyjasnienie zwiazku pracy oczu z nastawieniem psychicznym, dotrzec do indywidualnych zrodel powstawania wady wzroku i wreszcie przemodelowac sytuacje tak, by utrwalic nowe nawyki patrzenia.

Czlowieka, u ktorego pojawia sie krotkowzrocznosc najczesciej okresla charakterologicznie latwo rozpoznawalny zespol cech. Na ogol chetnie mysli w kategoriach szczegolowych, tak tez drobiazgowo planuje swoje zajecia i duzo latwiej odtworzyc mu przebieg kazdej sytuacji niz okreslic swoje dlugofalowe przedsiewziecia.

W ogole lepiej czuje sie w przeszlosci niz wybiegajac w przyszlosc. Niechetnie wita wszelkie nowinki, woli rzeczywistosc znana i oswojona. Jako pracownik jest dokladny i doskonale sprawdza sie w czynnosciach wymagajacych koncentracji lub powtarzalnych, woli byc realizatorem niz inicjatorem nowych pomyslow, a jesli przedstawia swoj pomysl, to jest on przemyslany w najdrobniejszych aspektach.

W mieszkaniu otacza sie zwykle duza iloscia malych przedmiotow. Okulary pozwalaja mu odgrodzic sie od rzeczywistosci, wyizolowac w swoim swiecie. Do ludzi i swiata zewnetrznego podchodzi emocjonalnie, ma sklonnosc do oceniania, krytyki i narzekania. Charakterystyczna sylwetka z glowa schowana miedzy ramionami daje wyobrazenie o poczuciu odpowiedzialnosci dzwiganym na wlasnych barkach, a w planie fizjologicznym dodatkowo zmniejsza doplyw krwi do glowy i tym bardziej uposledza widzenie.

Jego przeciwieństwem jest dalekowidz.

Czesto nie pamieta o spotkaniu za godzine, bo szkoda mu energii na takie drobiazgi skoro obmysla wlasnie plan oplyniecia swiata za piec lat... Doskonale czuje sie w pustej przestrzeni, jeden obraz na bialej scianie to dla niego wystarczajacy wystroj wnetrza. Mysli globalnie, tworzy nowe idee, najchetniej ich realizacje zlecajac innym.

To oczywiscie skrajnie przejaskrawione dwa portrety. Podobnie moznaby stworzyc wizerunek astygmatyka, ktory uporzadkowawszy wlasne zycie psychiczne czesto ze zdumieniem stwierdzi znikniecie astygmatyzmu, a przy zacmie efekt cwiczeń znacznie intensyfikuje zmiana nastawienia na bardziej pozytywne.

Zainicjowanie zmian jest mozliwe w znacznej mierze dzieki wykorzystaniu elementow nlp, choc ze wzgledu na grupowy charakter prowadzonych przeze mnie kursow wymagaly one przetworzenia i dostosowania do prowadzenia procesow zbiorowych.

Poznanie przez uczestnikow kursu systemow reprezentacji WAKO pozwala im w sposob swiadomy powiazac wlasne ograniczenia emocjonalne ze strefami, w ktorych oko unika patrzenia. Gimnastyka oczu ma zatem takze oddzialywanie psychoterapeutyczne.

Z kolei okreslenie wlasnej linii czasu, a zwlaszcza cofniecie sie do momentu powstania wady wzroku pozwala poznac przyczyny, dla ktorych ukrylismy sie za okularami.

Uswiadomienie daje mozliwosc zmiany poprzez przeramowanie.

Aby jednak uzyskac trwala poprawe widzenia konieczne jest okreslenie i weryfikacja celow: co chcemy widziec i po czym poznamy, ze zblizamy sie do osiagniecia swojego celu.

Cwiczenie to dosc czesto sprawia trudnosc kursantom, poniewaz automatycznie zastepuja dotychczasowa kalke myslowa "nic nie widze" jej odwroceniem rownie niekonkretnym (i ryzykownym) "chce widziec wszystko".

Systematyzujac - zasady, o ktorych nalezy pamietac chcac poprawic wzrok, grupuja sie w trzech kategoriach i dotycza: ogolnej kondycji fizycznej, psychicznej oraz nowej organizacji ukladu przestrzennego.

Kondycja fizyczna obejmuje przede wszystkim trening wzroku, a w nim - zmiany odleglosci i kierunkow patrzenia, pobudzenie dwuocznego widzenia, podwyzszenie poziomu tolerancji na swiatlo (solaryzacja) i odpoczynek od swiatla, czyli palming.

Istotne znaczenie ma takze prawidlowa postawa, ktorej uzyskanie jest mozliwe dzieki poprawie ogolnej kondycji miesni poprzez dowolne formy treningu (basen, silownia itp).

Uformowanie prawidlowej sylwetki - z podniesiona klatka piersiowa, wyciagnieta szyja i cofnieta broda , ze spojrzeniem szeroko otwartymi oczami i kacikami ust lekko uniesionymi do gory - zapewnia wlasciwe dokrwienie oczu i stymuluje pozytywne nastawienie do swiata. Warto przy okazji pamietac, ze pierwsze 45 sek. decyduje o tym jak bedziemy postrzegani w dalszym kontakcie. Osoba wygladajaca na przemeczona kojarzy sie z niepowodzeniem i ciezka praca, ktorej wszyscy unikaja, dbajmy wiec, by dac organizmowi wystarczajacy odpoczynek.

Oczy sa w szczegolnie niekorzystnej sytuacji - zmuszane do wysilku nawet wtedy, gdy mamy poczucie, ze cialo juz odpoczywa: czytamy, ogladamy telewizje, nawet w nocy rzadko panuje w pokoju absolutna ciemnosc. Tym wazniejsze jest nauczenie sie technik pelnego odprezania oczu poprzez rozne formy relaksacji, medytacji a zwlaszcza palming.

Palming laczy w sobie zarowno aspekt odprezenia fizycznego, jaki umozliwia plynne wlaczenie w cwiczenie oddzialywania na sfere psychiczna poprzez wizualizacje, autosugestie, czy wyobrazenia sterowane.

Wszelkie dzialania i cwiczenia nakierowane na poprawe kondycji psychicznej maja wspolny cel - zastapienie przyzwyczajeń pogarszajacych wzrok nowymi strategiami postepowania i zmiana nawykow widzenia.

Czynnikiem wspierajacym i rownoczesnie sluzacym za kotwice przestrzenne moze byc nowa organizacja ukladu przestrzennego zarowno w domu jak i miejscu pracy. Wprowadzenie ergonomicznych zasad w urzadzanie przestrzeni, rozwiazania kolorystyczne, oswietlenie - wszystko to oddzialowuje na nasz wzrok i moze stymulowac proces poprawy widzenia.

Pamietajmy o tym, ze oczy sa bezposrednio powiazane z mozgiem i tworza z nim calosc.

Kondycja oczu wplywa na procesy myslowe i jest rowniez im podporzadkowana. Otaczanie siebie pieknem, przyjaznia i harmonia od wiekow bylo symbolem szczescia.